Coach aan het woord: Klara Faber- van den Berg

Communicatie in arbeidsrelaties

In mijn werk als Sr. Coach en Assessor, krijg ik veel te maken met verhoudingen tussen mensen in organisaties en de rol die communicatie daarin speelt. De theorie van de Transactionele Analyse (TA) biedt dan mooie inzichten om interacties en processen in samenwerkingsrelaties binnen groepen en tussen groepen van mensen beter te leren begrijpen en te kunnen beïnvloeden. Daarom deel ik graag de kern van de methode met u.

De uitgangspunten van Transactionele Analyse (TA)

Transactionele Analyse (TA) gaat uit van drie belangrijke uitgangspunten, namelijk:

Mensen zijn in staat om verantwoordelijkheid voor zichzelf en hun problemen te nemen en hun problemen op basis van gelijkwaardigheid op te lossen. Doordat mensen keuzevrijheid hebben kunnen zij richting aan hun eigen leven geven;

Mensen zijn van nature geneigd en in staat om in harmonie met zichzelf en anderen en de natuur te leven vanuit de houding ‘ik ben oké, jij bent oké';

Iedereen verdient positieve aandacht en erkenning.

TA in de praktijk

Als je optimaal wilt communiceren is het nodig dat je begrijpt wat er gebeurt tijdens de uitwisseling van informatie. Daarbij speelt mee, dat mensen verschillende rollen spelen tijdens communicatie. Bij elke rol hoort ander gedrag. Bij TA onderscheiden we de kind-, de ouder- en de volwassene-rol. Ieder mens heeft elk van deze rollen in zich.

Het Kind

De Kind-rol omvat alle impulsen die bij kinderen horen, zoals het gevoel van eigenwaarde en het vermogen om verdriet of vreugde te uiten. Het Kind is een zeer wezenlijk onderdeel van de persoonlijkheid en speelt in de communicatie een belangrijke rol. Er kan bij de kindrol onderscheid worden gemaakt in:

Het vrije Kind: spontaan, nieuwsgierig, creatief. Het vrije Kind wordt gezien als het oorspronkelijke kind, voordat het zich aanpaste aan zijn omgeving om daarmee om te kunnen gaan.

Het aangepaste Kind: gehoorzaam, stilletjes, vroegwijs, zeurderig, opstandig.

De Ouder

De Ouder-rol bestaat uit alle meningen, gevoelens en gedragingen die kinderen van ouders en andere belangrijke volwassenen hebben meegekregen. De Ouder is naar buiten zichtbaar op twee manieren:

De liefdevolle Ouder: verzorging, bescherming, helpen.

De  kritische Ouder: verbieden, gebieden, geweten, vooroordelen.

De kritische Ouder geeft in het dagelijkse leven de meeste strubbelingen, omdat deze teveel verbiedt en beperkt om situaties waardevrij te onderzoeken. De waarden, normen en vooroordelen die (meestal zonder kritiek) zijn overgenomen van de ouders, zijn hiervan de oorzaak. Zij hebben geleid tot allerlei vanzelfsprekendheden, waarover niet meer wordt nagedacht. “Dat is nu eenmaal zo” is een uitspraak die hierbij hoort.

De Volwassene

De Volwassene-rol verzamelt en verwerkt feiten. Dat gebeurt objectief. Deze staat tussen de Ouder en het Kind in en bemiddelt zo nodig tussen hen.  De Volwassene kan iemand helpen om zich bewust te worden van zijn persoonlijkheid en de invloeden vanuit het verleden. Hierdoor kan iemand zich hiervan losmaken. Daar waar de Ouder kritiek levert, signaleert de Volwassene alleen maar. De Volwassene geeft geen kritiek, maar analyseert feiten, verzamelt informatie, interpreteert dit en slaat het op, schat mogelijkheden in en trekt vervolgens conclusies.

Door het gebruik van deze rollen in de praktijk te herkennen, te benoemen, te bespreken en daarop feedback te geven, ontstaat inzicht in communicatiepatronen en onderlinge verhoudingen tussen mensen. Die onderlinge verhoudingen kunnen de samenwerking sterk beïnvloeden. Met behulp van coaching en feedback, kunnen mensen zich bewust worden van hun eigen patronen, waardoor zij kunnen leren om samen te groeien naar de Volwassen-rol, waarin sprake is van gelijkwaardigheid in de omgang met elkaar.

 

Contact

Wil je een keer verder praten over dit onderwerp? Mail me dan op k.faber@flowpeople.nl, of bel me op 06-23665132.